Είμαστε στο νομό Φθιώτιδας, 20 χιλιόμετρα από τη Λάμια, στους πρόποδες της Βόρειας πλευράς της Οίτης και σε υψόμετρο 500 περίπου μέτρων.
Πίσω μας και Νοτιά είναι λοιπόν η Οίτη, μπροστά μας και Βόρεια η Όρθρυς, αριστερά μας και Δυτικά το Βελούχι, δεξιά μας και Ανατολικά ο Μαλιακός κόλπος με την Εύβοια κι ανάμεσα σ αυτά τα 4 σημεία του ορίζοντα, στα ποδιά μας, η κοιλάδα του Σπερχειού ποταμού και των παραποτάμων του.
Χρονικά τώρα, η Υπάτη μνημονεύεται από πολλούς αρχαίους συγγραφείς, όπως ο Αριστοτέλης, ο Πολύβιος, ο Titus Livius, ο Στέφανος Βυζάντιος, ο Λουκιανός, ο Ηλιόδωρος, ο Στράβων, ο Πτολεμαίος και ο Απουληιος.
Χτίστηκε από τους Αινιάνες το 410 π.Χ. και είναι γνωστή με την ονομασία Υπάτη η Ύπατα από την αρχαιότητα.
Στο Μεσαίωνα εμφανίζεται ως Πάτρα, Πάτρας της Ελλάδος, Νέαι Πάτραι, Νέα Πάτρα και για τους ξένους Neopatria, Novae Patrae, Nouvelle Patras κλπ.
Κατά την Οθωμανική περίοδο λεγόταν Badra και αργότερα Πατρατζίκ.
Στη Βυζαντινη περιοδο ( 1271 – 1318 ) υπήρξε έδρα του Δουκάτου
Νέων Πατρών.
Στη περίοδο της Φραγκοκρατίας ( από το 1319 και μέχρι το 1393 ) υπήρξε συμπρωτευουσα με την Αθήνα του Καταλανικού Δουκάτου Αθηνών και Νέων Πατρών.
Από το 1833 πηρέ ξανά το αρχικό όνομα Υπάτη.
Στις 17 Ιουνίου του 1944 κάηκε ολόκληρη από τους Γερμανούς και για το λόγω αυτό ανακηρύχθηκε ΜΑΡΤΥΡΙΚΗ ΠΟΛΗ.
