Ο ανθρώπινος πολιτισμός υπάρχει εδώ και μερικές χιλιάδες χρόνια, όμως το Σύμπαν έχει ηλικία 15 περίπου δισεκατομμυρίων ετών. Υπολογίζεται ότι ο Γαλαξίας μας έχει ηλικία 13 περίπου δισεκατομμυρίων ετών και ότι ο Ήλιος μας, ένα από τα 500 δισεκατομμύρια άστρα που αποτελούν τον Γαλαξία μας, έχει ηλικία μόλις 5 δισεκατομμυρίων ετών. Σε ένα τόσο μεγάλο και γέρικο Σύμπαν, υπάρχουν κι άλλοι λαοί; Πόσο αρχαίοι θα μπορούσαν να είναι και τι ικανότητες θα έχουν άραγε;



Σύμφωνα με την παραπάνω λογική υπάρχει σοβαρή πιθανότητα όχι μόνο να μην είμαστε μόνοι μας, αλλά και να υπάρχουν πολιτισμοί πολλοί ποιο αρχαίοι από τον ανθρώπινο. Εκεί έξω στον Γαλαξία μας θα υπάρχουν φυλές που η ηλικία τους δεν θα μετριούνται σε χιλιετίες όπως εμείς αλλά... σε δισεκατομμύρια έτη! Ο Γαλαξίας μας είναι 13 δισεκατομμυρίων ετών αλλά δεν μπορούσε να φιλοξενήσει ζωή εξ αρχής, επειδή δεν είχε από την αρχή της ύπαρξης του τα απαραίτητα βαρέα μέταλλα όπως ο άνθρακας και το οξυγόνο για την δημιουργία της ζωής.Αυτά τα στοιχεία δημιουργούνται στους πυρήνες των άστρων και διασκορπίζονται στο Διάστημα με τον θάνατο των άστρων. Άστρα σαν τον Ήλιο ζουν για δισεκατομμύρια χρόνια και σχηματίζουν υλικά όπως το οξυγόνο, ενώ τα μεγαλύτερα σε μάζα ζουν λιγότερο και σχηματίζουν βαρύτερα στοιχεία όπως ο χρυσός και ο σίδηρος. Έτσι οι πρώτες μορφές ζωής στον Γαλαξία μας πρέπει να εμφανίστηκαν 2 δισεκατομμύρια χρόνια μετά τη δημιουργία του Γαλαξία μας, το οποίο σημαίνει ότι η ζωή στον Γαλαξία μας εμφανίστηκε πριν από 11 δισεκατομμύρια χρόνια. Στην δική μας περίπτωση χρειάστηκε να περάσουν 5 δισεκατομμύρια χρόνια από την δημιουργία της Γης ως την ανάπτυξη της νοημοσύνης και του πολιτισμού μας, αν και σε άλλους κόσμους ίσως η νοημοσύνη να ήθελε λιγότερο χρόνο για να εμφανιστεί. Με απλές μαθηματικές πράξεις βρίσκουμε ότι εκεί έξω στον Γαλαξία μας και μόνο πρέπει να υπάρχουν πολιτισμοί που αν υπάρχουν μέχρι σήμερα, θα είναι ηλικίας 6 δισεκατομμυρίων ετών και θα είναι όχι αιώνες ή χιλιετίες ή εκατομμύρια χρόνια ποιο ανεπτυγμένοι από εμάς, μα θα είναι δισεκατομμύρια χρόνια ποιο μπροστά από εμάς!



Αν τουλάχιστον ένας τόσο αρχαίος πολιτισμός υπάρχει ακόμη και σήμερα, τι ικανότητες θα έχει; Στην εποχή που ζούμε αναπτύξαμε τεχνολογίες που κάποτε οι πρόγονοι μας δεν μπορούσαν να φανταστούν. Πριν από μόλις 50 χρόνια οι άνθρωποι πίστευαν ότι στην εποχή μας θα χρησιμοποιούσαμε πυραύλους για το ταχυδρομείο, γιατί κανείς δεν φαντάστηκε το Διαδίκτυο και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Σήμερα υπολογίζουμε ότι στα επόμενα 100 χρόνια θα αναπτυχθούν δυνατότητες στην γεννετική μηχανική, την νανοτεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη κ.λ.π. που μόνο να τα φανταστούμε μπορούμε. Κι όπως είπε ο Arthur C. Clarke, "Κάθε ανεπτυγμένη τεχνολογία είναι αδιαχώριστη από τη μαγεία". Τι γίνεται όμως με έναν πολιτισμό δισεκατομμύρια χρόνια ποιο μπροστά από εμάς;Ίσως έχουν εξελιχθεί σε επίπεδο που δεν μπορούμε να τους εντοπίσουμε, όπως ένα μυρμήγκι δεν ξέρει ότι περπατάει πάνω σε έναν άνθρωπο. Ίσως τα ραδιοσήματα που χρησιμοποιεί το πρόγραμμα S.E.T.I. να έχουν ξεπεραστεί πριν από δισεκατομμύρια χρόνια και επιπλέον να έχουν εξελιχθεί σε νέο επίπεδο επικοινωνίας που η επικοινωνία μας με εκείνους να είναι αδύνατη, όπως οι αμοιβάδες δεν μπορούν να μας μιλήσουν. Ένας τόσο ανεπτυγμένος πολιτισμός θα άφηνε ενδείξεις για την ύπαρξη του όπως μεγακατασκευές τόσο ανεπτυγμένες που για τα δικά μας μάτια δεν θα ξεχωρίζουν από φυσικά αντικείμενα, όπως ένα μυρμήγκι που περπατάει σε έναν αυτοκινητόδρομο νομίζοντας ότι περπατά σε σκληρό χώμα. Πως θα είναι οι ίδιοι οι κάτοικοι των πολιτισμών αυτών; Μετά από δισεκατομμύρια χρόνια εξέλιξης (μη ξεχνάτε ότι εμείς ζούμε για μερικές χιλιετίες μόνο) σε τι επίπεδο διανόησης θα έχουν φτάσει; Μήπως έχουν ξεφύγει από την ύλη και έχουν εξελιχθεί σε ενεργειακές μορφές ζωής, όπως ο Πρωτότοκοι της Οδύσσειας του Διαστήματος του Άρθουρ Κλαρκ; Μήπως έγιναν ένα με το Σύμπαν, όπως οι άνθρωποι του μακρινού μέλλοντος στην Τελευταία Ερώτηση του Άιζαακ Άσιμωφ; Μήπως διαθέτουν τεχνολογίες αδιαχώριστες από την Θεϊκότητα;



Όπως στη Γη έτσι κι αλλού, ένας πολιτισμός δεν αναπτύσσεται μόνο στην ύλη, δηλαδή τεχνολογικά. Σε κάθε κοινότητα υπάρχουν πνευματικές ανησυχίες που αποτελούν την βάση για την εξέλιξη του πολιτισμού στην πολιτική, την φιλοσοφία, την θρησκεία, την τέχνη, την ηθική κ.λ.π., και εδώ στη Γη συναντάμε φυλές που ενδιαφέρονται περισσότερο για τα πνευματικά αγαθά και λιγότερο για τα υλικά, όπως το χρήμα και το άφθονο φαγητό. Η πνευματική εξέλιξη στη Γη θα φαντάζει πολύ πρωτόγονη σε σύγκριση με την πνευματική εξέλιξη ενός πολιτισμού δισεκατομμυρίων ετών. Ίσως τόσο ανεπτυγμένες φυλές να έχουν ανακαλύψει (αν βέβαια ισχύει) ότι το Σύμπαν είναι ένας μεγάλος υπολογιστής αποτελούμενος από το hardware, τον κόσμο της ύλης, και το software, τον άυλο κόσμο. Ίσως άλλοι πολιτισμοί να είναι σαν τους Σαμάνους του Spore, που πιστεύουν ότι το Σύμπαν δεν είναι μόνο ο υλικός κόσμος που μελετά η επιστήμη. Ίσως να έχουν ξεπεράσει μάλιστα το εμπόδιο που τους χωρίζει από τον ανώτερο κόσμο και να έχουν εξελιχθεί σε ενεργειακές μορφές ζωής, όπως στις ιστορίες "Starmaker" του Olaf Stapledon, "Childhood's End" του Arthur C. Clarke και "The Gods Themselves" του Isaac Asimov.



Δεν μπορούμε ούτε καν να φανταστούμε έναν πολιτισμό δισεκατομμυρίων ετών ποιο μπροστά από εμάς. Μπορούμε μόνο να ελπίζουμε ότι ο ανθρώπινος πολιτισμός θα ξεφύγει από τον σημερινό βούρκο που ζούμε με την ηθική (πνευματική εξέλιξη) και την τεχνολογία (υλική εξέλιξη).



Το κείμενο είναι βασισμένο στις σελίδες extraterrestrial civilizations, ancient και extraterrestrial intelligence, more advanced than us